Biografie Renate Dorrestein
Haar leven
Renate Dorrestein werd op 25 januari 1954 in Amsterdam geboren. Zegroeide op in een rooms-katholiek gezin. Haar vader was advocaat, haarmoeder voor haar huwelijk onderwijzeres. Al op de lagere school begonze met schrijven. In 1972 behaalde Renate haar gymnasiumdiploma aan hetKeizer Karel College in Amstelveen, waarna ze besloot niet te gaanstuderen, maar te gaan werken. Ze werd verslaggeefster bij het weekblad
Panorama en reisde daarvoor de hele wereld af. In 1977 verliet ze dittijdschrift en werkte in de daaropvolgende jaren voor verschillendeandere bladen, waaronder
Opzij,
Viva en
De Tijd. In deze periode was deTweede Feministische Golf in Nederland op z’n hoogtepunt. Met haarcolumns en artikelen beoogde Dorrestein de wereld wakker te schudden ente provoceren. Ook hielp zij in 1986 de Anna Bijns Stichting op terichten, die elke twee jaar een speciale prijs uitlooft voor ‘devrouwelijke stem in de letteren’.De zelfmoord van haar zusje in 1979 heeft op haar persoonlijkheid enhaar schrijverschap een enorme invloed gehad, net als later de ziekteME, die haar ruim tien jaar lang het leven moeilijk maakte. Haar werkHoewel ze zich aanvankelijk vooral op journalistiek gebied liet gelden,wilde Renate Dorrestein het liefst romans schrijven. Nadat ze jarentevergeefs had geprobeerd haar boeken gepubliceerd te krijgen, ontdekteeen uitgeverij in 1983 eindelijk haar talent en verscheen haardebuutroman
Buitenstaanders.Deze roman werd een succes en haar naam als schrijfster was gevestigd.Dorrestein deinst er niet voor terug om in haar romans overmaatschappelijke kwesties te schrijven en dit maakt haar werk vrijuniek. Mede daardoor vinden haar romans een steeds groter publiek enstaan ze steeds langer op de bestsellerslijsten. Ook in het buitenlandis Dorrestein populair. De roman
Een hart van steen kwamin het nieuws door de grote internationale belangstelling. Devertaalrechten van dit boek werden verkocht aan meer dan tienverschillende landen. Ook andere titels werden en worden veelvuldig aanhet buitenland verkocht. In 2000 gaf ze met
Het geheim van de schrijverfans en beginnende schrijvers een kijkje in de keuken van hetschrijverschap. Ze baseerde dat boek ondermeer op haar ervaringen alsschrijfdocente. Van 1986 – 1987 was zij als writer-in-residenceverbonden aan de University of Michigan in Ann Arbor (VS), ensedertdien geeft ze nog altijd regelmatig masterclasses opuniversiteiten in Europa en de Verenigde Staten.
Stijlkenmerken en thematiek
Al in de jaren tachtig wees Hella S. Haasse er op dat Dorresteinsromans veel kenmerken vertonen van het genre dat 'gothic novel'(gotieke roman) of ook wel 'female gothic' (vrouwelijke gotiek) wordtgenoemd. Dit genre is in de achttiende eeuw in Engeland ontstaan, toenveel vrouwen ontevreden waren over hun rol in de maatschappij, maardaar nog niet openlijk over konden schrijven. Dorrestein is de eersteNederlandse auteur die in deze traditie te plaatsen is en die er eenmoderne draai aan heeft gegeven. Ook bij haar komen typisch gotischethema’s en kenmerken voor, zoals verdrongen herinneringen,familiegeheimen, geestverschijningen en bloedstollende gewelddadigheden(of de dreiging daarvan). Haar verhalen spelen zich vaak op geïsoleerdeplaatsen af die veiligheid lijken te bieden, maar ook voor eenverstikkende atmosfeer zorgen. Waan en werkelijkheid lopen somsnaadloos in elkaar over.Daarnaast laat Dorrestein als geen ander zien dat ‘het kwaad’ zichmeestal dicht bij huis bevindt, ook in ogenschijnlijk doodgewone envertrouwde omstandigheden. De machtsverhoudingen binnen het gezin en dewijze waarop kinderen zijn overgeleverd aan hun ouders, behoren tothaar favoriete thema’s. Er zijn weinig auteurs die zich zo goed inkinderen kunnen verplaatsen als zij en die er zo levensecht overschrijven.Tot slot is (misplaatst) schuldgevoel een vaak voorkomend thema inDorresteins werk. Haar personages achten zich schuldig aan bepaaldefatale gebeurtenissen, waardoor ze niet zelden volkomen op drift raken.‘Het is eten of gegeten worden,’ zeggen de zusters Ange en Irthe in deroman Het Hemelse Gerecht, en die waarheid is zelden ver te zoeken inal Dorresteins boeken. Al zijn haar onderwerpen meestal aangrijpend,Renate Dorrestein schrijft er opvallend lichtvoetig over. Een van haarmeest uitgesproken stijlkenmerken is haar humor. Ze gaat absurditeitenniet uit de weg en bedient zich van ironie. De daarbij behorendeelementen als overdrijvingen, tegenstrijdigheden en paradoxen zijnvolop aanwijsbaar in de meeste van haar werken. Opvallend in veel vanhaar boeken is ook het suggereren van gebeurtenissen. Deze worden nietexpliciet genoemd, maar er worden voldoende aanwijzingen gegeven om delezer zijn of haar eigen conclusies te laten trekken. Dat maaktDorresteins werk bijzonder spannend.